دامپزشک مشاور

+ عفونت بیمارستانی چیست؟

عفونت بیمارستانی در دامپزشکی چیست؟ آیا به واقع این عفونت تنها در بیمارستانهایی دامپزشکی است؟ آیا مطبها دامپزشکی عاری از آن هستند!؟

در منابع  Hospital Infection به عفونت بیمارستانی گفته شده است اما معنی لغوی Infection به فارسی "تهاجم و تکثیر میکروارگانیسمها" و در جای دیگر "بیماری عفونی" است. سوالی که مطرح می شود منظور از میکروارگانیسم چیست؟

به باکتری ها میکروب هم گفته می شود اما در عفونت بیمارستانی تنها باکتریها دخیل نیستند هر چند سهم عمده در ایجاد عفونت بیمارستانی دارند اما نقش ویروسها، قارچها، تک یاختها و برخی بیماریهای انگلی را نباید نادیده گرفت.

باکتریها که می تواند عفونت بیمارستانی ایجاد کنند شامل: ایشریشیا کولی، کلبسیلا، لیستریا، استاف، شیگلا، اسرپتوکوکوس ها، سودمنوس،  انترکوکوس و ....

ویروسهای که می تواند عفونت بیمارستانی ایجاد کنند شامل: آدنوویروس، آنفلوانزای پرندگان، کورنا ویروس، پاروویروس، پوکس ویروس (عامل آبله)، ویروس پارومیکزوریده(عامل دیستمبر)، روتراویروس، پولی ویروس، ویروس HIV و ....

قارچهای که می تواند عفونت بیمارستانی ایجاد کنند شامل: مایکوباکتریوم، آسپرژیولوس، تریکوفیتون و ... .

انگلهای که می تواند عفونت بیمارستانی ایجاد کنند بیشتر انگلهای پوستی هستند که عبارتند از شپش ها، کنه ها، مایتها و کک ها.

اما این تصور غلط است که عفونتهای بیمارستانی تنها مختص بیمارستانهای دامپزشکی است و مطبها می توانند عاری از عفونت بیمارستانی باشند هر چند بیمارستانها بدلیل بستری کردن بیماران عفونی صد درصد در خطر عفونتهایی بیمارستانی هستند اما مطبها بدلیل رعایت نکردن موازین بهداشتی می توانند کانونی برای ایجاد عفونتهای بیمارستانی باشند.

اما به چه دلایلی عفونت بیمارستانی ایجاد می شود؟

1-     بستری کردن حیوان بیمار و گسترش بیماری از حیوان بیمار به محیط بستری و گسترش آن توسط کارکنان.

2-     پانسیون؛ عموماً حیواناتی که پانسیون می شوند معاینه نمی شوند و اگر حیوانی بیمار باشد سبب نشر بیماری در محیط می شود.

3-     رها کردن حیوان توسط مراجعان در سالن پذیرش؛ بسیاری از افراد که به بیمارستان یا مطب مراجعه می کنند نمی دانند که نباید حیوان خود را در سالن پذیرش رها کنند در صورت بیمار بودن حیوان سبب گسترش بیماری و حتی بیمار کردن حیوانات سالم می شود.

4-     عدم رعایت اصول بهداشتی در بیمارستان و یا مطب ( تمیز نکردن میز معاینه توسط مواد ضد عفونی کننده قوی، آلوده شدن تجهیزات بیمارستانی، عدم بهداشت فردی توسط دامپزشک).

توجه به این نکته نیز ضروری است برخی از حیوانات بدلیل ترس بسیار از بیمارستان یا مطب  یک روز بعد از معاینه ممکن است دچار تب شوند که در اثر تغییرات شدید هورمونی ناشی از استرس ایجاد می شود.

+ مدفوع خواری

مدفوع خواری یا coprophagia به عارضه ای می گویند که حیوان شروع به خوردن مدفوع خود یا حیوان دیگر می کند. این عارضه در سگها بسیار شایع است بخصوص سگهای ماده تا سه هفته بعد از زایمان توله های خود، شروع به خوردن مدفوع توله های خود می کنند تا یک سری مواد غذای مناسب را بدلیل کامل نشدن دستگاه گوارش توله ها از طریق مدفوع دفع می شوند را جذب کنند  و همچنین محیط فعالیت توله های خود را پاکیزه نگهدارند.

مدفوع خواری در گربه ها بسیار نادر است، با دیدن چنین وضعی باید سریعاً گربه را نزد دامپزشک برد.

در خرگوش مدفوع خواری شایع است در دستگاه گوارش خرگوش قسمتی وجود دارد که باکتری های مفید تولید می شود و از طریق مدفوع دفع می شود خرگوش با خوردن مدفوع خود آن باکتریها را وارد ابتدای قسمت دستگاه گوارش خود می کند تا در هضم غذا کمک کند.

در پرندگان خوردن مدفوع شایع نیست و در صورت وجود چنین امری دلالت به بیماری دارد.

اما دلایل مدفوع خواری:

موارد رفتاری: تمیز کردن مادر برای جای توله های خود. پاسخ به تنببه حیوان به دلیل مدفوع کردن و در واقع ترس از تنبیه. استرس ناشی از تغییر در محیط یا شرایط زندگی.

موارد پزشکی: نارسایی در غدد برون ریز لوزالمعده، افزایش فعالیت غدد فوق کلیوی، اختلال در جذب رودهای، انگل رودهای، دیابت، افزایش فعالیت تیروئید، کمبود مواد غذای.

برای برطرف شدن مشکل خوردن مدفوع ابتدا باید عامل برطرف شود در موارد رفتاری بستن قلاده و قدم زدن با سگ کمک شایانی در عدم خوردن مدفوع می کند همچنین می توان بر روی مدفوع طعمهای نامناسب مانند فلفل ریخت. در موارد پزشکی حتما باید توسط دامپزشک تشخیص داده شود تا علت اصلی برطرف شود. همچنین تغییر جیره غذای که توسط دامپزشک تعیین می شود در بهبودی حیوان کمک می کند.