دامپزشک مشاور


+ چگونه کلیه های حیوان خانگی خود را سالم نگهداریم

 

کلیه در تمام موجودات دو عدد است و در محوطه بطنی (شکم) حیوان قرار گرفته است. از لحاظ شکل هندسی کلیه ها در حیوانات خانگی به شکل لوبیای می باشند در برخی حیوانات شکل کلیه کمی متفاوت است مانند گاو ( کلیه ندولار مانند)، اسب (یکی از کلیه هاقلبی).  از لحاظ آناتومیک کلیه راست کمی جلوتر از کلیه چپ قرار دارد و به زیر دنده ها کشیده شده است.

شما در هنگام تمیز کردن کلیه (قلوه) گوسفند شاید متوجه شده باشید، زمانی که برش طولی به کلیه می زنید دو ساختار متفاوت در کلیه می بینید که از لحاظ علمی به آن کورتکس  یا قشر خارجی و مدولا یا قشر داخلی می گویند.

بیشتر افراد زمانی که از آنها می پرسیم آیا می دانید کار کلیه حیوان شما چیست؟ پاسخ می دهند "تصفیه خون" اما عملکرد کلیه بسیار متنوع و مهم می باشد:

1-    تنظیم تعادل آب و الکترولیت های بدن.

2-    تنظیم فشار خون.

3-    تعادل اسید و باز.

4-    تولید هورمونهای جهت تعادل آب بدن.

5-    تولید هورمونهای جهت ساخت گلبولهای قرمز.

6-    تولید ویتامین D.

7-    تبدیل اسید آمینه به گلوکز.

کلیه ها همانند دیگر ارگانهای بدن نقش بسیار مهمی در بقای بدن حیوانات ایجاد می کنند. یکسری عوامل و بیماریها می توانند در کارکرد کلیه اختلال ایجاد کنند همانند: برخی باکتریها، برخی ویروسها، نقص ایمنی(لوپوس)، کاهش خون رسانی به کلیه(شوک)، عوامل ژنتیکی(پلی کسیتیک)، سموم(ضد یخ)، برخی داروها(مسمومیت با دز بالا جنتا)، اختلالات متابولیکی(پرکاری تیروئید)، سرطانها و تغییر رژیم غذای حیوان.

اما شما بعنوان صاحب حیوان خانگی چه کار های برای سلامت نگهداشتن این عضو مهم باید انجام دهید:

1-آب همیشه در اختیار حیوان خود قرار دهید. شنیده شده است که صاحبان سگها بخصوص توله ها، برای آموزش محل ادرار، آب را تنها یک وعده در اختیار سگ قرار می دهند. این آموزش غلط است و سگ را مستعد بیماری کلیه می کند حیوان شما همراه با هر وعده غذای باید آب در اختیارش باشد و بعد از یادگیری محل ادرار همیشه باید آب در اختیارش قرار گیرد.

2-از دادن غذا های پرنمک و ادویه جداً خوداری کنید. در نظر تان باشد حیوان خانگی شما در طبیعت خام خار است اما غذاهای پر ادویه فشار بر عملکرد کلیه می آورد، کلیه ها شروع به دفع املاح اضافی از خون می کنند در دراز مدت این فشار اضافی سبب می شود بخشهای از کلیه، از فعالیت بازمانده و شما شاهد مزمن شدن بیمار کلیه حیوانتان شوید.

3- از قرار دادن حیوان به مدت طولانی در جلوی نور مستقیم خورشید و هوای گرم خوداری نماید و در صورتی که حیوان شما در محیط باز قرار دارد برای او سایه بان درست کنید و آب بمقدار فراوان در اختیار حیوان قرار دهید آب را هم در زیر سایه بان قرار دهید زیرا با داغ شدن آب حیوان تمایل به خوردن آن نشان نمی دهد.

4- در صورتی که حیوان شما از غذا های خشک حیوانات استفاده می کند حتما آب به مقدار زیاد در اختیارش قرار دهید. غذای خشک فاقد آب می باشد و میزان املاح آن بالا است خوردن آن سبب می شود در خون حیوان املاح بیش از حد بالا نرود، خوردن آب موجب تعادل بین املاح می شود و کلیه کمتر به پلایش املاح می پردازد.

5- مواد شیمیایی، سموم و ترکیبات صنعتی را دور از دست راس حیوانات خود قرار دهید و از رها کردن این مواد
خوداری کنید. برخی از این مواد سبب مسمومیت و تخریب بافت کلیه می شوند و بدن قادر به ترمیم کلیه آسیب دیده نیست از جمله این مواد ضد یخ است و گربه ها بسیار از
طعم  آن خوششان می آید.

6- برنامه واکسیناسیون حیوان خود را جدی بگیرید یکی از واکسنها لپتوسیروز است این باکتری سبب آسیب به کلیه می شود اما شما با واکسن می توانید از ورود و بیماریزای این باکتری در بدن حیوان خود جلوگیری کنید.

7- برنامه غذای و حتی غذا های که برای حیوان خانگی خود استفاده می کنید حتما با نظر دامپزشک باشد. متاسفانه بدلیل عدم نظارت کامل شاهد ورود و تولید غذاهای غیر استاندارد هستیم این غذا ها بجای اینکه کمکی برای سلامت حیوان بکنند بلای جان حیوان شما خواهند شد از دامپزشک خود برنامه غذای بخواهید و از او بخواهید برندهای مناسب غذای را برای شما معرفی کند.

8- عدم مصرف خودسرانه دارو برای حیوان و رعایت دز تجویز شده دارو توسط دامپزشک.

9-    مراجعه به دامپزشک در صورت پرادراری، کم ادراری، تغییر رنگ ادرار و نوشیدن آب فراوران.

10- آزمایش مرتب و منظم خون ( سلولهای خونی، بیوشیمی) شما را از سلامت حیوانتان آگاه می کند. برخی از کم خونیها منشاء کلیوی دارد با آزمایش سی بی سی دامپزشک متوجه این مشکل می شود این آزمایش نخستین بار در زمان دو تا سه ماهگی انجام می شود و توصیه می شود هر 6 ماه یکبار انجام شود. آزمایش بیوشیمی خون در حیوانی که سالم بنظر می رسد در سن 5 سالگی پیشنهاد می شود و در صورتی که حیوان سالم باشد هر سال تکرار می شود. تمام شرایط تکرار آزمایش خون به دامپزشکتان مربوط می شود در صورت وجود بیماری تکرار برخی آزمایشات در دوره زمانی کوتاهتر لازم است.

11- آزمایش ادرار در حیوان سالم از 5 سالگی به بعد و تکرار آن در صورت سلامت حیوان سالی یکبار.

12- معاینات مرتب و دوره ای حیوان توسط دامپزشک موجب سلامت حیوان شما و پیشگری از برخی بیماریها خواهد شد.

بر خلاف تصور برخی افراد شروع بیماری کلیه می تواند بدون هیچگونه نشانه ای باشد و
تنها در آزمایش خون دامپزشک به روند تخریب کلیه پی ببرد اما در حیواناتی که بیماری
شدید می باشد و یا اینکه سالها است که کلیه درگیر شده است و دیگر کلیه از کار افتاده نشانه های بالینی شامل: بی اشتهایی، تهوع و یا اسهال، بی حالی، پرنوشی،
افزایش یا کاهش ادرار، از دست دادن وزن، بالا رفتن فشار خون، ادم ریوی، مشکلات
مغزی و ... است هرچند حیوان بیمار می تواند تنها یکی از نشانهای بالینی ذکر شده را
داشته باشد.

 

نویسنده : دکتر مجید ذاکریان ; ساعت ٤:۳٠ ‎ب.ظ ; شنبه ٢٩ تیر ۱۳٩٢
comment نظرات () لینک